Genç erişkinlik döneminde başlayan; başkalarının davranışlarını kötü niyetli yorumlayan, güvensiz, kuşkucu, haksızlığa dayanamayan, kıskanç, kavgacı yapıda insanlardır. Hostil, irritabl, kızgın olurlar.

%0,5- 2,5 oranında görülür. Bu hastalar nadiren yardım isterler, genellikle başkaları tarafından getirilirler. Erkeklerde daha sık görülür. Paranoid kişilik bozukluğu, şizofrenik hastaların yakınlarında daha sık görülür.

Paranoid hastalara tanı koymak güçtür. Çünkü muayene sırasında iyi görünmeye çalışırlar. Gergin, inceleme eğiliminde olan, duygulanımı ciddi ve mizahtan uzak kişilerdir.

Bu kişiler klinik olarak; diğer insanlara karşı tehditkar, güvensiz, kuşkucudurlar. Patolojik kıskançlıkları ve referans fikirleri vardır. Sosyal durumları genelde iyi olan insanlardır. Savunma mekanizması olarak yansıtmayı kullanırlar.

Bazı hastalarda yaşam boyu sürebilir; iş, insan ilişkileri ve evlilik yaşamında sorunlu olan kişilerdir.

Tanı Ölçütleri: Başkalarının zararlı olabileceğinden, aldatıldığından kuşkulanma; dostlarının, iş arkadaşlarının güvenilirliğinden kuşkulanma; aleyhine kullanılacağını düşünerek sır vermek istememek; sıradan söz ve olaylardan anlam çıkarma; haksızlığa, önemsenmemeye dayanamayan, kinci insanlardır; eşlerinden kuşkulanırlar; kendilerine zarar verileceği yargısına varıp ani tepki gösterirler.

Ayırıcı Tanıda; sanrısal bozukluk, paranoid şizofreni, borderline kişilik bozukluğu düşünülmelidir.

Tedavide; psikoterapi, özellikle bireysel terapi ve davranışçı teknikler kullanılabilir. Farmakoterapi olarak düşük doz antipsikotik kullanılabilir. Bazı hastalarda da pimozid kullanımı başarılı sonuçlar vermiştir.